Mỗi lần đọc báo cáo tài chính của các hãng trong ngành điện tử Hàn Quốc, mắt chúng tôi luôn dừng ở một dòng. Đó là ngân sách dành cho nghiên cứu và phát triển, hay còn gọi tắt là R&D. Với người mới tìm hiểu, dòng số đó có thể chỉ là chi tiết nhỏ giữa hàng chục trang báo cáo.

Nhưng với chúng tôi, đội ngũ theo dõi thị trường smartphone và linh kiện điện tử nhiều năm, đó là chỉ số quan trọng nhất. Nó giúp dự đoán một hãng còn dẫn đầu được bao lâu nữa. Trong bài viết này, chúng tôi muốn kể lại vì sao các tập đoàn Hàn Quốc chi mạnh tay cho R&D. Tỷ trọng ấy lớn cỡ nào so với doanh thu?

Vì Sao Các Tập Đoàn Hàn Quốc Không Tiếc Tiền Cho Nghiên Cứu

Trước khi nói tới con số, chúng tôi muốn giải thích vì sao chuyện này đáng quan tâm. Với người mới, R&D nghĩa là toàn bộ hoạt động nghiên cứu để tạo ra công nghệ mới. Ở một hãng smartphone, đó có thể là con chip xử lý nhanh hơn, hoặc lớp pin an toàn hơn khi sạc nhanh.

Các tập đoàn lớn trong ngành điện tử Hàn Quốc không xem R&D là khoản chi có thể cắt giảm khi khó khăn. Ngược lại, họ xem đó là khoản đầu tư bắt buộc. Chúng tôi từng theo dõi nhiều chu kỳ lên xuống của ngành smartphone.

Có một điều lặp lại nhiều lần: hãng nào giữ ngân sách R&D ổn định qua khủng hoảng thường phục hồi thị phần nhanh hơn. Đối thủ cắt giảm nghiên cứu để tiết kiệm ngắn hạn thường đuối sức về sau.

Lý do khá thực tế. Ngành smartphone thay đổi công nghệ lõi mỗi hai đến ba năm, từ chip tiến trình mới đến chuẩn kết nối 5G. Chậm một nhịp nghiên cứu, năm sau có thể mất vị trí trong nhóm dẫn đầu. Đó là lý do chiến lược đầu tư bền bỉ giúp các hãng Hàn Quốc giữ vị thế công nghệ nhiều năm liền.

Một sai lầm chúng tôi hay thấy ở người mới theo dõi ngành: nhìn doanh thu quý giảm rồi vội kết luận hãng đó đang đuối sức. Trong khi đó, ngân sách R&D của họ vẫn giữ nguyên, thậm chí tăng nhẹ. Kinh nghiệm của chúng tôi là nên nhìn ngân sách nghiên cứu qua ít nhất ba năm liên tiếp, thay vì chỉ một quý.

Tỷ Trọng Đầu Tư R&D Trong Cơ Cấu Doanh Thu Ngành Điện Tử Hàn Quốc

Nói tới tỷ trọng, người mới thường hỏi chúng tôi một câu đơn giản: bỏ ra nhiều vậy có hoang phí không? Câu trả lời nằm ở cách so sánh đúng bối cảnh.

Theo quan sát của chúng tôi qua nhiều báo cáo công khai, tỷ lệ R&D trên doanh thu thường quanh một phần mười. Đây là con số riêng của các tập đoàn điện tử Hàn Quốc, thuộc nhóm cao nhất ngành.

Có năm tỷ lệ này còn nhích cao hơn nữa. Con số đó cao hơn khá nhiều so với mặt bằng chung ngành điện tử tiêu dùng toàn cầu. Nhiều hãng khác trong ngành đó chỉ giữ tỷ lệ bằng khoảng một nửa mức này.

Để dễ hình dung, chúng tôi hay ví ngân sách R&D như khoản tiền một gia đình để dành cho việc học của con. Có tháng khó khăn, tiền sinh hoạt eo hẹp hơn. Nhưng khoản học phí, gia đình đó vẫn cố giữ nguyên, vì biết đó là khoản đầu tư cho tương lai.

Mẹo nhỏ khi bạn tự tra cứu số liệu này: đừng chỉ nhìn một năm duy nhất. Ngành smartphone có tính chu kỳ, năm ra mắt công nghệ lõi mới, ngân sách R&D thường vọt lên hẳn. Nhìn trung bình nhiều năm sẽ cho bức tranh chính xác hơn.

Tiền R&D Chảy Về Đâu Trong Một Chiếc Điện Thoại

Ngân sách đó không dồn hết vào một chỗ. Nó chia nhỏ cho nhiều mảng linh kiện, mỗi mảng một bài toán kỹ thuật riêng. Chúng tôi tổng hợp từ kinh nghiệm làm việc với các đối tác chuỗi cung ứng: phần lớn ngân sách rơi vào bốn nhóm sau.

• Chip bán dẫn — bộ não xử lý của điện thoại, quyết định tốc độ và mức tiêu hao pin.
• Màn hình OLED — công nghệ hiển thị giúp màu sắc thật hơn, tiết kiệm điện hơn loại màn hình cũ.
• Pin và công nghệ sạc — nơi các hãng chạy đua về thời lượng dùng và tốc độ sạc an toàn.
• Camera và cảm biến hình ảnh — mảng cạnh tranh gay gắt nhất ở mỗi thế hệ máy mới.

Cách chia này lý giải vì sao tỷ trọng R&D của ngành điện tử Hàn Quốc khó sánh ngang một hãng chỉ lắp ráp thuê. Họ tự nghiên cứu gần hết chuỗi linh kiện lõi, nên chi phí nghiên cứu cộng dồn tự nhiên lớn hơn.

Khi một mẫu chip hay màn hình mới ra khỏi phòng thí nghiệm, nó còn phải đi qua cả chuỗi cung ứng trước khi lên kệ. Nhiều đối tác phân phối linh kiện tính đến việc tối ưu chi phí vận hành trong chuỗi phân phối thiết bị điện tử. Nhờ vậy khoản đầu tư nghiên cứu phía trên không bị đội giá quá cao khi tới tay nhà lắp ráp.

Thành Quả Nhìn Thấy Được Từ Chiến Lược Đầu Tư Dài Hơi

Đầu tư nhiều là một chuyện. Biến khoản đầu tư đó thành lợi thế thật lại là chuyện khác. Đây là phần chúng tôi thấy rõ nhất khi so sánh các hãng cùng khu vực.

Ngành điện tử khu vực châu Á giờ có thêm nhiều đối thủ mới, đặc biệt từ Trung Quốc. Họ đi nhanh về giá, tung sản phẩm mới liên tục. Nhưng tốc độ ra công nghệ lõi, như chip riêng hay chuẩn màn hình mới, vẫn là nơi các hãng Hàn Quốc giữ khoảng cách.

Một điều chúng tôi luôn nhắc đối tác: đừng so sánh trực tiếp ngân sách R&D tuyệt đối giữa các hãng. Quy mô doanh thu khác nhau, so sánh số tuyệt đối dễ gây hiểu lầm. Nhìn tỷ lệ phần trăm trên doanh thu mới phản ánh đúng mức độ ưu tiên của từng hãng.

Ở chiều ngược lại, một số hãng khu vực chọn chiến lược khác: mua bản quyền công nghệ thay vì tự nghiên cứu. Cách này giúp ra sản phẩm nhanh hơn, chi phí ban đầu thấp hơn. Nhưng về lâu dài, họ phải trả phí bản quyền liên tục, và khó chủ động khi công nghệ lõi thay đổi.

Một Lần Chúng Tôi Nhận Ra Khoảng Cách Công Nghệ Rõ Nhất

Có lần chúng tôi so sánh hai mẫu máy tầm trung ra mắt cùng năm, một của hãng Hàn Quốc, một của hãng khác. Cấu hình trên giấy gần như ngang nhau.

Nhưng máy Hàn Quốc dùng tấm nền màn hình tự phát triển, độ sáng ngoài trời cao hơn hẳn. Pin của máy cũng bền hơn rõ rệt sau một năm dùng thử.

Khác biệt đó không tự nhiên có được. Nó đến từ nhiều năm nghiên cứu vật liệu màn hình và công nghệ pin trước đó. Đây chính là thứ chúng tôi muốn nói khi nhắc tới thành quả của R&D. Nó không hiện ra ngay lập tức, mà cộng dồn qua từng thế hệ sản phẩm.

Ví dụ, có giai đoạn chúng tôi theo dõi một nhà máy lắp ráp mở rộng dây chuyền để đáp ứng đơn hàng chip mới. Việc tối ưu vận hành nhà máy bằng công nghệ giúp họ rút ngắn thời gian chuyển đổi dây chuyền. Trước đó, mỗi lần đổi dòng sản phẩm có thể mất vài tuần dừng máy.

Không phải nhà máy nào mở rộng cũng suôn sẻ. Chúng tôi từng thấy vài trường hợp chọn sai đối tác công nghệ, khiến dây chuyền mới chạy chậm hơn kế hoạch cả quý. Vì vậy, chúng tôi luôn khuyên tìm hiểu kỹ trước khi ký hợp đồng. Có thể tham khảo thêm kinh nghiệm chọn đúng đối tác công nghệ cho nhà máy sản xuất.

Với người mua máy, chuyện đầu tư R&D nghe có vẻ xa vời. Nhưng nó ảnh hưởng trực tiếp tới trải nghiệm dùng hàng ngày, từ pin bền hơn tới màn hình đỡ chói nắng. Đó là lý do chúng tôi khuyên người quan tâm công nghệ nên theo dõi cả phần R&D.

Điều Chúng Tôi Rút Ra Sau Khi Theo Dõi Ngành Này Nhiều Năm

Nhìn lại toàn bộ câu chuyện, chúng tôi tin điều quan trọng nhất không phải là con số phần trăm R&D. Quan trọng hơn là việc các tập đoàn Hàn Quốc giữ kỷ luật đầu tư đó qua nhiều chu kỳ thị trường. Kể cả lúc doanh thu chững lại, họ vẫn không cắt giảm.

Nếu bạn đang làm trong chuỗi cung ứng hay phân phối thiết bị điện tử Hàn Quốc, chúng tôi có một gợi ý nhỏ. Hãy đầu tư thiết kế website bán hàng chuyên nghiệp để giữ khách quen. Đừng phụ thuộc hoàn toàn vào sàn thương mại điện tử.

Hãy nhìn vào việc họ có tiếp tục rót tiền cho phòng nghiên cứu hay không. Chúng tôi vẫn theo dõi từ chuỗi cung ứng linh kiện đến xu hướng công nghệ mới. Sắp tới, chúng tôi sẽ cập nhật thêm nhiều phân tích công nghiệp điện tử Hàn Quốc. Nếu ngân sách R&D của một hãng vẫn đều đặn tăng dù thị trường khó khăn, đó là tín hiệu đáng chú ý. Tín hiệu đó thường đáng tin hơn bất kỳ chiến dịch quảng cáo nào.